Beste Vrienden van de Muziek
We zijn net klaar met de generale repetitie voor vrijdagavond met de Amerikaanse Canadees Leland Ko en de Franse Pool Krzysztof Michalski.
Dirigent Anthony Hermus begon de repetitie met: “Good morning everybody, big bravo for yesterday, a warm welcome to Leland and a warm welcome to our fly!” Blijkbaar heeft ook hij last gehad van die str…vlieg. (Een attente lezer merkte op dat de str…vlieg, afgaande op de naam Henry Le Boeuf, wellicht hoopte kans te maken op een koeienvlaai en daarom de zaal is binnengedrongen. Vliegenlogica!)
Leland Ko gebruikte welgeteld 23 minuten om het plichtwerk met ons door te nemen, waardoor hij nog vijf kwartier over had voor het concerto van Samuel Barber. Die componist kent u wellicht van zijn beroemde Adagio for Strings. Dat stuk was oorspronkelijk de langzame beweging uit een driedelig strijkkwartet, maar omdat het in de kwartetversie een enorm succes kende, besloot Barber het te her-orkestreren voor strijkorkest. Het Adagio ging viraal (mijn kinderen gebruiken die term graag) nadat Oliver Stone het gebruikte in zijn Vietnam-film ‘Platoon’ (op het moment dat Chris Taylor met een helikopter wordt ontzet uit het battlefield en de complete waanzin van de oorlog hem overvalt). Componist Samuel Barber was toen Platoon in 1986 verscheen al overleden. Zijn oeuvre is uiteraard veel groter dan dit ene Adagio. Hij heeft bijvoorbeeld ook een prachtig vioolconcerto geschreven, waarvan ik hoop dat het ooit eens de finale van de KEW zal halen, net als dit celloconcerto. Let vrijdagavond op de mooie hobo-solo in het langzame tweede deel, door mijn collega Dimitri Baeteman.
De vorige chef-dirigent van het BNO, Hugh Wolff, die de KEW-finales dirigeerde in 2019 en 2021, liet me deze week emailgewijs weten dat men in Boston met belangstelling deze KEW volgt. Vier van de twaalf finalisten (of één derde) hebben namelijk een Bostonverleden. Het New England Conservatory aldaar, waar Leland studeerde, is een van de allerbelangrijkste muziekhogescholen van de VS (Hugh Wolff dirigeert er het symfonieorkest) en is sinds jaar en dag hofleverancier van de KEW-finale. (Onder andere Liebrecht Vanbeckevoort ging er studeren). Enkele mijlen verderop ligt Harvard University, waar onze Prinses Elisabeth zonet is afgezwaaid.
Wat mij betreft, wordt de Barber van Leland Ko vrijdagavond een van dé momenten van deze KEW. Die jongeman heeft a touch of genius en hij heeft bovendien op technisch vlak massa’s ‘overschot’. Verbluffend is dat, alles lijkt een fluitje van een cent. Hij richtte zich tijdens zijn repetitie ook meermaals op een heel ontspannen manier rechtstreeks tot het orkest met wat uitleg over zijn interpretatie.
De pot schafte vanmiddag gebakken dorade met gestoofde prei. Heel lekker, maar sinds ik een keer een voedselvergiftiging opliep na een catering met vis bij warm weer, ben ik erg wantrouwig geworden. Stel u voor, Katelijne Boon vanavond: “Goedenavond, beste kijkers, vanavond is er geen Koning Elisabeth Wedstrijd. Het voltallige BNO heeft buikloop.”
Enfin, u zal straks wel merken op tv of we er zijn of niet.
Krzysztof Michalski gebruikte tijdens zijn repetitie meer dan 50 minuten voor zijn plichtwerk. Daarna speelde hij een wondermooie Shostakovich. Tijdens zijn cadens kreeg ik de krop in de keel…
Ik kom ook nog even terug op gisteravond. Ettore was grandioso! Incredibilmente bello!! De cello bijna niet meer als object, maar als ersatz voor de menselijke stem. Een stelling zegt dat de muziekinstrumenten ooit zijn ontstaan om de menselijke stem na te bootsen. Ettore heeft dat heel goed begrepen.
Toen ik gisteravond na de pauze het podium opstapte, passeerde ik langs Clara die in de antichambre zat te wachten. Onze blikken kruisten elkaar even en ik wenste haar “good luck.” Ze gaf me onbewust het gevoel dat ze er tegenop zag het podium te betreden en dat ze eigenlijk het liefst heel ver wou weglopen. Ik miste bij haar dan ook een beetje spelplezier, creativiteit, geestigheid en bevlogenheid. Dat is natuurlijk vrij makkelijk en gratuit van mij om dat hier doodleuk te schrijven. “Ga d’r maar aan staan!” zouden onze noorderburen zeggen. Laat het duidelijk zijn: mijn primaire gevoelens bij al die finalisten zijn respect, waardering en bewondering. Je moet het maar doen, potverdikke!
Straks tweemaal Shostakovich! Ik schrijf u morgen!
Bram